Search

بلفارواسپاسم

پلک زدن غیر ارادی یا بلفارواسپاسم

در حال حاضر بهترین روش درمان بلفارواسپاسم تزریق بوتوکس است.

جراحی فقط در بیمارانی انجام میشود که پاسخشان به تزریقات خوب نیست که در نهایت فقط باعث میشود فرد پس از جراحی پاسخ بهتری به تزریق بوتاکس داشته باشد.

 

 این یک بیماری نادر است (یک نفر در هر ۲۰،۰۰۰ نفر) که  در خانمها شایعتر و سن متوسط شروع بیماری ۶۰ سالگی است. در این بیماری پلک زدنهای مکرر غیر ارادی دو طرفه وجود دارد که سبب میشود فرد قادر به باز کردن چشمها نباشد. در صورتی این حرکات و اسپاسمهای غیر ارادی در یک سمت صورت باشد بنام همی فاسیال اسپاسم است.

علائم

برخی بیماران بلفارواسپاسمی ممکن است سابقه احساس خشکی چشم یا حساسیت به نور داشته باشند.

گاه تحریک چشم (مثلاً نور خورشید، باد خنک، سرو صدا، حرکات سریع سر یا چشم) و استرس عصبی باعث شروع حملات بلفارواسپاسم می‌شود.

با پیشرفت بیماری شدت و فراوانی حملات بیشتر می‌شود به طوری که گاهی بسته شدن پلک‌ها تا چند ساعت طول می‌کشد و فرد عملاً برای چند ساعت نابینا می‌شود. بیماری گاهی آنقدر شدید است که موجب ناتوانی فرد از حضور در اجتماع می‌شود و عملاً فرد را منزوی و افسرده می‌کند.

معمولاً فشارهای روحی و استرس (مثلاً حضور در محیط‌های نا آشنا) باعث شدیدتر شدن بلفارواسپاسم می‌شود. در حالت خواب بلفارواسپاسم متوقف می‌شود. به علاوه تمرکز بر یک فعالیت خاص، معمولاً باعث کمتر شدن حملات می‌گردد. گاه بیماری برای چند روز کاملا بهبود می‌یابد.

در شروع بیماری معمولا بدرستی تشخیص داده نمیشود و با آلرژی یا خشکی چشم ها اشتباه میشود. در ابتدا ممکن است بیمار فقط پلک زدن های بیشتر و طولانیتر داشته باشد. گاهی شدت آن بحدیست که بعلت ناتوانی در باز کردن پلک ها عملا بیمار نابینا میشود. خستگی، استرس و نور میتوانند آن را تشدید کنند.

در برخی بیماران انجام بعضی کارها باعث کاهش علائم میشوند، از جمله: دراز کشیدن، حرف زدن، آواز خواندن، خمیازه کشیدن، خندیدن، فشار دادن ناحیه ابرو یا گیجگاهی، آدامس جویدن، و باز کردن دهان.

گاهی انقباضات به ناحیه پیشانی، بینی، صورت و حتی گردن انتشار می یابند.

در همی فاسیال اسپاسم این حرکات در یک نیمه صورت وجود دارد و در خواب از بین نمیرود.  

علت

به نظر می رسد که بلفارواسپاسم ناشی از نوعی از اشکال در عملکرد “عقده‌های قاعده ای مغز” باشد. عقده های قاعده ای بخشی از مغز هستند که در تنظیم حرکات هماهنگ عضلات دخالت دارند. البته هنوز به طور دقیق نمی دانیم که چه مشکلی باعث بروز بلفارواسپاسم می شود. در بیشتر موارد بلفارواسپاسم به صورت خودبه‌خودی و بدون هیچ علت مشخصی ایجاد می شود.البته در بسیاری از افراد، خشکی چشم عامل محرکی باشد که در افراد حساس باعث شروع بلفارواسپاسم شود.

در همی فاسیال اسپاسم میبایست با تصویر برداری مغزی وجور فشار روی عصب صورت بررسی شود.

تشخیص

بلفارواسپاسم با توجه به علائم بالینی تشخیص داده می شود. برای تشخیص بلفارواسپاسم نیاز به آزمایش یا عکس برداری خاصی وجود ندارد.

در همی فاسیال اسپاسم میبایست با تصویر برداری مغزی وجور فشار روی عصب صورت بررسی شود.

 درمان

هیچ داروی اختصاصی برای درمان آن وجود ندارد. داروهای ضد تشنج، داروهای آرام بخش و داروهای ضد افسردگی داروهایی هستند که معمولاً برای کنترل به کار می روند. پاسخ افراد مختلف به داروهای مختلف متفاوت است و در کل درمان دارویی در بلفارواسپاسم چندان موثر نیست.

در بهترین حالت، استفاده از دارو تنها باعث بهبود نسبی و گذرا می شود. به علاوه بسیاری از بیماران هیچ پاسخ مناسبی به درمان دارویی نمی دهند.

تزریق بوتوکس:

در حال حاضر بهترین روش درمان بلفارواسپاسم تزریق بوتوکس است.  تزریق دیسپورت یا بوتاکس در عضلات پلک ها و اطراف چشم است که در ۹۰-۸۰% موارد پاسخ رضایت بخش است. نتیجه نوعی فلج موقتی در عضلات است که حدود ۳  ماه طول می کشد. پس از این مدت لازم است تزریق بوتوکس مجدداً تکرار شود.

البته تزریق بوتوکس می تواند عوارضی از قبیل افتادگی پلک، تاری دید یا دوبینی ایجاد کند اما کلیه این عوارض گذرا هستند و حداکثر ظرف مدت چند هفته برطرف می گردند.

جراحی:

جراحی معمولاً برای مواردی بکار می رود که یا تزریق بوتوکس هیچ اثر مفیدی نداشته است و یا فرد به انجام تزریقات مکرر علاقه ای ندارد. شایعترین روش جراحی که برای درمان بلفارواسپاسم به کار می رود برداشتن عضله یا میکتومی (Myectomy) است. در این روش قسمتی از عضلاتی که مسوول بستن پلک هستند با جراحی برداشته می شوند.

این روش در ۷۰ تا ۸۰% موارد باعث بهبود علائم بلفارواسپاسم می شود. اما این اثر موقتی است و  در نهایت فقط باعث میشود فرد پس از جراحی پاسخ بهتری به تزریق بوتاکس داشته باشد. بنابراین جراحی فقط در بیمارانی انجام میشود که پاسخشان به تزریقات خوب نیست.

 درمان های حمایتی:

همانطور که گفته شد استرس و فشار عصبی معمولاً باعث بدتر شدن بلفارواسپاسم می شود. آموزش بیمار و اطرافیان و حمایت موثر افراد خانواده از فرد مبتلا به بلفارواسپاسم می تواند نتایج مفیدی در کنترل علائم داشته باشد.

استفاده از عینک های آفتابی تیره به دو علت به مبتلایان بلفارواسپاسم کمک می کند. اول آنکه عینک آفتابی با جلوگیری از تابش نور شدید به چشم، مانع از تحریک چشم شده و تا حدی از بروز حمله بلفارواسپاسم جلوگیری می کند. ثانیاً عینک تیره با پنهان کردن چشم، مانع از آن می شود که سایرین متوجه پلک زدن غیر عادی فرد شوند، در نتیجه حضور در اجتماع را برای فرد آسان تر می کند.

استفاده از قطره های اشک مصنوعی و مرطوب کننده های چشم برای درمان خشکی چشم و درمان التهاب پلک (بلفاریت) با کاهش تحریک سطح چشم ممکن است به کنترل حملات بلفارواسپاسم کمک کند.